وبلاگ
سپرده گذاری یا استیک کردن در دنیای رمزارزها
استیکینگ (Staking) یا سپرده گذاری در دنیای رمزارزها به معنی تعلق دادن رمزارزها به شبکه برای دریافت پاداش است. چنانچه به دنبال شیوه ای هستید که قادر باشید بدون صرف وقت و انرژی گزاف، درآمدی منفعل سهم شما کند، میتوانید نگاهی به شیوه های استیک کردن یا سپرده گذاری رمزارزها داشته باشید. با مطالعه این مقاله کامل اول شرح میدهیم که استیک کردن دقیق چیست و چطور انجام میشود، سپس با مناسب ترین رمزارزها برای این کار آشنا میشوید و در آخر روش انجام این کار را یاد میگیرید.
آشنایی با سپرده گذاری رمزارزها
در مسیر سپرده گذاری، حقیقت اعتبار سنجی تراکنش ها به مقدار کوین «قفلشده» در کیف پول ارتباط دارد. همانا، دقیقا مشابه ماینرها در پلتفرم های مبنی بر اثبات کار، سپرده گذارها نیز برای یافتن بلاک جدید یا اضافه کردن تراکنشی به بلاک چین پاداش کسب میکنند. بعلاوه، پلتفرم های مبنی بر بلاک چین اثبات سپرده مقیاس پذیرتر هستند و سرعت پردازش تراکنش ها در آنها بسیار زیاد است.
چه موردی را باید سپرده گذاری کنیم؟
به علت محبوب شدن بسیار سپرده گذاری، حالا گزینه های فراوانی برای کاربرانی که میخواهند با دارایی دیجیتال کساد خود درآمد دریافت کنند وجود دارد. در ادامه، نگاهی مختصر به بعضی از بزرگترین رمزارزها خواهیم داشت که هم اکنون، به سپرده گذاران خود پاداش عرضه میدهند.
اتریوم 2.0
یکی از مناسب ترین گزینه های سپرده گذاری، اتریوم 2.0، نسخه ثانویه دومین پلتفرم معروف رمزارز است. با سپرده گذاری روی اتریوم، قادر هستید تبدیل به یکی از اولین اعتبارسنج های این شبکه شوید و به شکوفایی این سیستم کمک کنید.
برای شراکت در استیک کردن اتریوم 2.0، باید حداقل 32 اتر و همینطور یک کلاینت شبکه اصلی اتریوم (Eth1) داشته باشید. سپس، میتوانید با مراجعه به این پلتفرم کار خود را شروع کنید. اگرچه اشخاصی که 32 اتر در اختیار ندارند قادرند از سرویس های واسطه نظیر صرافی بایننس برای سپرده گذاری بکار ببرند.
تزوس (XTZ)
تزوس در ژوئن 2018 (تیر 97) متولد شد و با جمع آوری بیشتر از 230 میلیون دلار سرمایه در یکی از بزرگ ترین اتفاق های عرضه اولیه کوین (ICO)، طوفان بزرگی در صنعت رمزارزها به راه انداخت. این پلتفرم مدلی از اثبات سپرده به نام اثبات سپرده سیال (Liquid proof-of-stake) یا به طور خلاصه LPoS را استفاده میکند.
ارز بومی پلتفرم تزوس XTZ نام دارد و فرایند سپرده گذاری در این پلتفرم به «بِیکینگ» (Baking) به معنی «پختن» مشهور است. بِیکرها (baker) یا همان سپرده گذاران پلتفرم تزوس، در ازای شراکت خود، کوین بومی این پلتفرم را همچون پاداش کسب میکنند. همچنین در مقابل، دارایی های سپرده گذاری شده بیکرهایی که کارکرد ویرانگر داشته باشند، مصادره میشود.
برای اینکه در پلتفرم تزوس یک بیکر (سپرده گذار) باشید، باید 8000 کوین تزوس داشته باشید و یک فول نود تزوس اجرا کنید. خوشبختانه، با بکارگیری از خدمات شخص ثالث، اشخاصی که اندازه دارایی تزوس اندکی دارند نیز قادرند مقادیر کم کوین های خود را به صورت نمایندگی شده (Delegated) در استخرهای سپرده گذاری به اشتراک بگذارند و پاداش فرآیند بیکینگ را نیز به صورت مشترک با سایر کاربرهای استخر سپرده گذاری کسب کنند. بازده سالانه برای سپرده گذاری تزوس میان 5 تا 6% است.
الگورند (ALGO)
پلتفرم الگورند (ALGO) با قصد انجام پرداخت های بین المللی کم هزینه راه اندازی شده است. این پلتفرم بر پایه پروتکل اثبات سپرده عمل میکند و با این حال، به سپرده گذارانی نیاز دارد که امنیت شبکه را فراهم کرده و تراکنش ها را پردازش کنند. برعکس پلتفرم تزوس، الگورند از ساز و کار اجماع اثبات سپرده خالص (pure proof-of-stake) یا به طور خلاصه PPoS بهره میبرد. بنابراین، در این پلتفرم هم سپرده گذارها باید فول نودها را انجام دهند.
بعلاوه، واسطه ها و استخرهای سپرده گذاری الگورند هم وجود دارند که از شراکت کردن کوین های بومی الگورند حمایت میکنند. سود سالانۀ دستاورد از سپرده گذاری در این استخرها و شبکه ها، میان 5 تا 10% است. دقت داشته باشید که پاداش هر پلتفرم امکان دارد مختلف باشد؛ برای نمونه، کاربرانی که از پلتفرم بایننس استیکینگ (Binance Staking) بکار میبرند، از8% بازده سالانه بهره مند میشوند.
آیکون (ICX)
کجا قادر به سپرده گذاری هستیم؟
بعد از شناخت با سپرده گذاری و دارایی هایی که قادر به وارد این فرایند کرد، حالا نوبت آشنایی واسطه ها و پلتفرم هایی است که فرصت سپرده گذاری را برای کاربران مهیا میکنند.
1. صرافی ها
2. کیف پول های سخت افزاری
- لجر (Ledger)
کیف پول سخت افزاری لجر یکی از با ارزش ترین کیف پول های آفلاین است که قابلیت سپرده گذاری را برای کاربران خود مهیا کرده است. کیف پول لجر به کاربران خود این امکان را میدهد 
تا از راه رابط کاربری نرم افزاری لجر لایو (Ledger Live)، مستقیماً ارزهای ترون، کازماس، الگورند، تزوس و پولکادات را سپرده گذاری کنند. کیف پول لجر هم اکنون دو مدل لجر نانو اس و لجر نانو ایکس را در اختیار کاربران گذاشته است که هر دو با یک رابط نرم افزاری کار میکنند اما از لحاظ خصوصیت های ظاهری و پشتیبانی از کوین ها با یکدیگر گوناگون است.
- کول والت اس (CoolWallet S)
این کیف پول اولین کیف پول سخت افزاری بلوتوثی و قابل حمل است که با بهره گیری از قابلیت
wallet connect، فرصت سپرده گذاری در پلتفرم های غیرمتمرکز دیفای نظیر یونی سواپ را عرضه میدهد.
این کیف پول همینطور از راه خصوصیت X-Savings قابلیت ارتباط با پلتفرم واسطه Bincentive را مهیا کرده و از سپرده گذاریِ درون اپلیکیشنی به صورت استیبل کوین تتر پشتیبانی میکند.
- تِرِزور (Trezor)
ترزور قدیمی ترین کیف پول سخت افزاری دنیای رمزارزها است که معمولا از تمام ارزها پشتیبانی کرده و در دو مدل ترزور وان (Trezor One) و ترزور مدل تی (TREZOR Model-T) عرضه میشود.
کیف پول ترزور از راه اپلیکیشن های شخص ثالث، نظیر کیف پول اکسودوس (Exodus)، به کاربران این امکان را میدهد تا روی بعضی از دارایی ها مثل تزوس، کاردانو، الگورند، کازماس، نئو، وی چین و اونتولوژی سپرده گذاری کنند.
3. کیف پول های نرم افزاری
- تراست والت (Trust Wallet)
کیف پول تراست، یک کیف پول خصوصی چند ارزی است که به وسیله صرافی بایننس پشتیبانی
میشود. تراست والت برای پلتفرم های موبایلی (اندروید و iOS) طراحی شده است و فرصت ذخیره، اجرا تراکنش و سپرده گذاری رمزارزها را مهیا میکند. این کیف پول به کاربران فرصت میدهد تا با سپرده گذاری کوین هایی مثل تزوس، کازماس، وی چِین، ترون، آیوتکس، الگوراند، تومو چِین و کالیستو درآمد منفعل دریافت کنند.
- اکسودوس (Exodus)
اکسودوس یک کیف پول چند ارزی و کاربرپسند است که معمولا برای همه ی پلتفرم های اصلی از جمله اندروید، iOS، ویندوز، مک و لینوکس عرضه شده است. فرصت اتصال این کیف پول به کیف پول سخت افزاری ترزور (Trezor) هم امکان دارد. کیف پول اکسودوس به کاربران امکان
این را میدهد تا مستقیماً بر روی بعضی از دارایی ها نظیر تزوس، کاردانو، الگورند، کازماس، نئو، وی چین و اونتولوژی سپرده گذاری کنند. توجه داشته باشید که برای بهره گیری از این کیف پول، نیاز است همواره از نرم افزار تغییر IP بهره بگیرید.
- اتمیک (Atomic)
کیف پول اتمیک، یکی دیگر از کیف پول های نرم افزاری چند ارزی و کاربر پسند است که در نسخه های اندروید، iOS، ویندوز، مک و لینوکس عرضه شده است. این کیف پول علاوه بر پشتیبانی از صدها رمزارز، فرصت استیک کردن ارزهایی همانند زیلیکا، کاردانو، آیکون، کازماس، بندپروتکل، تزوس، ترون، نئو، کومودو، الگوراند و وی چین را به کاربران عرضه میدهد.
سپرده گذاری در دیفای
در دنیای پلتفرم های مالی غیرمتمرکز یا به طور مختصر دیفای (DeFi)، با مفاهیم تازه ای تحت عنوان استخراج نقدینگی (Liquidity Mining) و کشت سود (Yield Farming) مواجهه هستیم. استخراج نقدینگی به معنای تزریق نقدینگی به پلتفرم های دیفای است. به این صورت که اشخاص داوطلب، نقدینگی مورد نیاز پلتفرم های وام دهی یا صرافی های غیرمتمرکز را با سپرده گذاری دارایی های خود در استخرهای نقدینگی (liquidity pool) فراهم کرده و برای پاداش، قسمتی از کارمزد تریدها یا سود وام ها را کسب میکنند. کشت سود هم حاوی مجموعه استراتژی های ترکیبی دیفای است که سود سپرده گذاری در این پلتفرم ها را بیشینه میکند.
شیوه های سپرده گذاری و دریافت سود در پلتفرم های دیفای، در بین جامعه رمزارزها، به اصطلاح «سپرده گذاری در دیفای» نام گرفته اند. با اینکه این گونه سپرده گذاری، اساساً هیچ ارتباطی با مفهوم اثبات سهام و حفظ امنیت پلتفرم های بلاک چینی ندارد.
در این قسمت، به 5 مورد از پلتفرم های مطرح در حیطه دیفای اشاره میکنیم:
- میکردائو (MKR)
این پلتفرم به کاربران خود امکان میدهد در ازای سپرده گذاری رمزارزها ناپایداری همانند اتر، استیبل کوین وام بگیرند. معروفیت و سابقه پلتفرم میکر، آن را به یکی از پروتکل های برجستۀ دیفای روی بلاک چین اتریوم تبدیل کرده است. در زمان نگارش این مقاله (22 اردیبهشت)، میکر از نظر حجم کل سرمایه قفل شده (TVL)، با بیشتر از 15 میلیارد دلار سپرده گذاری، رتبه اول را به خود تعلق داده است.
قابل گفتن است که دای (DAI) استیبل کوین اصلی این شبکه محسوب میشود. با این حال، اشخاصی که در فرایند کِشت سود این پلتفرم شرکت میکنند، کوین دای سپرده گذاری میکنند. دارایی سپرده گذاری شده به متقاضیان وام داده میشود و سپرده گذاران نیز پاداشی از بهره وام ها کسب میکنند.
- سینتتیکس (Synthetix)
واژه سینتتیک (synthetic) در زبان انگلیسی بهمعنی «مصنوعی» و «ترکیبی» است و پلتفرم سینتتیکس نیز یک پروتکل غیرمتمرکز برای صدور دارایی های مصنوعی، مشهور به سینت (Synth)، بر روی بستر اتریوم است. سینت ها در حقیقت ترکیبی مجازی از دارایی ها هستند که ارزشی شبیه با دارای یهای حقیقی و فیزیکی مثل سهام، کالاهای با ارزش یا ارزهای فیات دارند.
با وثیقه گذاری توکن های بومی شبکه سینتتیکس (SNX) و قفل کردن آنها در قرارداد هوشمند، امکان صدور دارایی های مصنوعی (Synths) مهیا میشود. بکار گیری از مدل استخر وثیقه موجب میشود که کاربران بدون احتیاج به طرف مقابل تبادل، مستقیماً از راه قرارداد هوشمند، سینت ها را به یکدیگر تبدیل کنند. این مکانیسم، مشکلات کمبود نقدینگی و کاهش ارزش دارایی (در حین ترید) را رفع میکند.
- یرن فایننس (Yearn Finance)
پروتکل یرن فایننس در فوریه 2020 (بهمن 98) به مفهوم تجمیع راهکارهای سپرده گذاری در پلتفرم های دیفای و بیشینه سازی خودکار درآمد کشت سود، بر روی بلاک چین اتریوم راه اندازی شد. کاربران یرن فایننس، با بهره برداری از رابط کاربری ساده این پلتفرم، قادرند با مجموعه ای از پلتفرم های دیفای (حاوی صرافی های غیرمتمرکز و پلتفرم های وام دهی) تعامل داشته و تقریباً تمام سپرده گذاری های خود در حیطه کشت سود را به صورت یکجا مدیریت کنند.
یرن فایننس، با بکارگیری از استراتژی های از قبل مشخص شده، میتواند سودمندترین راه حل های سرمایه گذاری در پلتفرم های دیفای را به طور خودکار شناخت پیدا کرده و با بیشتر شدن سود، افت ریسک، کاهش زمان پژوهش و بازبینی و در آخر افت کارمزدها، به کاربران خود کمک میکند.
- کامپاند (Compound)
کاربران پلتفرم کامپاند قادرند تعداد اندکی از رمزارزها مانند اتر (ETH)، یواس دی کوین (USDC)، بَت (BAT) و دای (DAI) را وام بگیرند یا وام بدهند. کامپاند با مشخص کردن نسبت وام به وثیقه، به کاربران این امکان را میدهد تا با وثیقه گذاری توکن های پشتیبانی شده در این پلتفرم، توکن های دیگر را وام بگیرند. با این حال کاربران میتوانند با سپرده گذاری دارایی های خود در استخرها، نقدینگی کافی برای وام دهی را فراهم
کرده و از بهره وام های پرداخت شده سود کسب کنند.
- پنکیک سواپ (Pancake Swap)
پنکیک سواپ یک پلتفرم صرافی غیرمتمرکز است که در سال 2021 بر روی شبکه بایننس اسمارت چین ایجاد شد. این پلتفرم، چندین قابلیت را برای سپرده گذاری و دریافت درآمد به کاربران آشنا میکند. اشخاص قادرند با فراهم نقدینگی در استخرها، توکن های LP (توکن های ویژه استخر که سهم شما از دارایی های موجود در آن را نشان میدهد) کسب کنند. سپس قادرند این توکن های LP را در فارم های بهره سپرده گذاری کرده و توکن حاکمیتی (Cake) را پاداش بگیرند و همینطور با سهام گذاری توکن های Cake در استخرهای Syrup، از سایر توکن های اکوسیستم بایننس اسمارت چین درآمد دریافت کنند.
چطور یک پلتفرم سپرده گذاری برگزینیم؟
پلتفرمی که برای سپرده گذاری انتخاب میکنید، به میزان پاداشی که کسب میکنید، شایسته است. با یک انتخاب غلط امکان دارد تمام پاداش ها و کوین های سپرده گذاری شده خود را یک جا از دست بدهید. در این قسمت، بعضی از موارد اجباری برای انتخاب یک پلتفرم سپرده گذاری را دوره میکنیم.
در صفحات اجتماعی جستجو کنید
به وقت پژوهش در مورد پلتفرم های تازه در حیطه دیفای، هیچوقت به گفته های بنیان گذار یا تیم پشتیبان پلتفرم بسنده نکنید؛ به ویژه چنانچه در این حیطه تازه کار هستید. به رِدیت و توییتر سری بزنید و مشاهده کنید دیگران در مورد این پروتکل چه نظری دارند. کاربرانی که از مبانی تخصصی پلتفرم خبر دار هستند، اغلب متوجه کلاهبرداری های احتمالی میشوند و معمولاً جامعه رمزارزها را از نشانه های حاکی از فعالیت های مجرمانه یا ضعف کُد پلتفرم آگاه میکنند.
سابقه و مدت پلتفرم را بازبینی کنید
گول وعده نرخ بالای سود سالانه (APY) را نخورید. عوامل فراوان مهم دیگری، همچون سابقه و مدت فعالیت پلتفرم نیز وجود دارند که از ارزش بالایی بهره مند هستند. پس به جای به خطر انداختن سرمایه های خود در پلتفرم های بی اساسی که سودهای نجومی وعده میدهند، تا حد امکان از پلتفرم های خوش سابقه و معتبر بکار بگیرید.
دوری از سرویس های امانی
چنانچه میخواهید از پلتفرم های «سپرده گذاری به عنوان سرویس» و سرویس های سپرده گذاری شخص ثالث بکار بگیرید، حتماً از وب سایت های ارزشمند درباره آنها پژوهش کنید. همواره تلاش کنید که از سپرده گذاری دارایی های خود در سرویس های امانی (کاستدی) اجتناب کنید چون با این کار، دارایی های خود را در دسترس خطر بالقوه کلاهبرداری و هک قرار میدهید.
قوانین سپرده گذاری را برسی کنید
قبل از سپرده گذاری، قوانین حاکم بر روند سپرده گذاری را بررسی کنید. این قوانین شامل موارد گوناگونی میشوند، از جمله اینکه آیا کیف پول باید شبانه روزی به اینترنت وصل باشد، آیا قبل از برداشت رمزارزها سپرده گذاری شده، این دارایی ها باید مدت زمان معینی (تحت عنوان cooling period) قفل باشند و حداقل کوین های مورد احتیاج برای کامل شدن فرایند سپرده گذاری چقدر است.
شیوه سپرده گذاری رمزارزها
فرایند سپرده گذاری رمزارزها به انتخاب شما ارتباط دارد. برای نمونه، سپرده گذاری سرد (آفلاین) با اعتبارسنجی مستقیم روی یک پلتفرم مبتنی بر اثبات سپرده مختلف است. بعلاوه، بکارگیری از پلتفرم های «سپرده گذاری به عنوان سرویس» نیز راه مختلفی را نسبت به سپرده گذاری شخص ثالث یا سپرده گذاری مبتنی بر صرافی طی میکند.
سپرده گذاری در صرافی
1. اولین گام، داشتن یک حساب بایننس و چند کوین اتریوم است. از آنجا که در این شیوه تصمیم دارید در یک صرافی سپرده گذاری کنید، میتوانید کوین های دیگر خود را هم به اتریوم تبدیل کنید.
2. بعد از ورود به حساب کاربری خود، از طریق سربرگ Finance وارد قسمت Binance Earn شوید و روی گزینه سپرده گذاری اتریوم (ETH 2.0 Staking) کلیک کنید.
سپرده گذاری در کیف پول سخت افزاری
سپرده گذاری در کیف پول نرم افزاری
آینده سپرده گذاری رمزارزها
توجه: مطالب این نوشته جنبه آموزشی دارد و توصیه سرمایه گذاری نیست و به هیچ وجه نباید مبنای تصمیم گیری برای معاملات شما قرار گیرد و آکادمی روشنی هیچ مسولیتی در قبال استفاده نادرست از این مطالب ندارد.
