وبلاگ
دامنه نوسان در بورس چیست؟ قوانین، محاسبه و تأثیر آن
دامنه نوسان در بورس چیست؟ دامنه نوسان محدوده‌ای قانونی است که مشخص می‌کند قیمت سفارش‌ها و معاملات یک سهم در طول یک جلسه معاملاتی حداکثر تا چه اندازه می‌تواند نسبت به قیمت مرجع افزایش یا کاهش پیدا کند.
برای مثال، اگر قیمت مرجع یک سهم ۱۰٬۰۰۰ ریال و دامنه آن مثبت و منفی ۳ درصد باشد، سفارش‌ها در حالت عادی فقط بین ۹٬۷۰۰ تا ۱۰٬۳۰۰ ریال پذیرفته می‌شوند. رسیدن قیمت به سقف یا کف این بازه می‌تواند به تشکیل صف خرید یا صف فروش منجر شود؛ اما به‌تنهایی نشانه ارزندگی یا نامناسب‌بودن سهم نیست.
مقررات دامنه نوسان در بورس ایران ثابت و همیشگی نیست. سازمان بورس می‌تواند براساس وضعیت بازار، نوع ورقه بهادار و شرایط خاص، دامنه را تغییر دهد. بنابراین عدد درج‌شده در صفحه نماد و سامانه معاملاتی، مرجع نهایی هر معامله است.
فهرست مطالب
دامنه نوسان در بورس چیست و چه هدفی دارد؟
قیمت سهام براساس رقابت خریداران و فروشندگان تعیین می‌شود. انتشار یک خبر مهم، افزایش ریسک‌های سیاسی، رفتار هیجانی سرمایه‌گذاران یا کاهش نقدشوندگی می‌تواند تعادل عرضه و تقاضا را به‌سرعت تغییر دهد.
دامنه نوسان اجازه نمی‌دهد قیمت یک نماد در یک روز معاملاتی از محدوده تعیین‌شده فراتر برود. هدف سیاست‌گذار معمولاً فراهم‌کردن زمان بیشتر برای ارزیابی اطلاعات و کاهش شدت واکنش‌های ناگهانی بازار است.
وجود این محدودیت الزاماً به معنی جلوگیری از ضرر نیست. اگر ارزش‌گذاری بازار به‌طور جدی تغییر کرده باشد، قیمت ممکن است طی چند روز متوالی و در چند مرحله به سطح جدید برسد.
در نتیجه دامنه نوسان بیشتر می‌تواند سرعت تغییر قیمت را محدود کند؛ نه اینکه جهت نهایی بازار را تغییر دهد یا ارزش دارایی را تضمین کند.
دامنه نوسان فعلی بورس چقدر است؟
براساس آخرین اطلاعات بررسی‌شده در تاریخ ۲۰ اوت ۲۰۲۶ برابر با ۲۹ مرداد ۱۴۰۵، دامنه متداول معاملات سهام در بورس تهران و بازارهای اصلی فرابورس مثبت و منفی ۳ درصد است.
رئیس سازمان بورس در ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام کرد بازار سهام با همان دامنه ۳ درصدی بازگشایی می‌شود و در آن مقطع، مقررات تغییر نمی‌کند. گزارش منتشرشده در تیر ۱۴۰۵ نیز همچنان دامنه سهام را ۳ درصد و دامنه صندوق‌های اهرمی را ۴ درصد اعلام کرده است.
جدول زیر تصویری از دامنه‌های رایج در زمان به‌روزرسانی مقاله ارائه می‌دهد:
نوع نماد یا بازار | دامنه متداول روزانه |
|---|---|
| سهام بازارهای اصلی بورس تهران | مثبت و منفی ۳٪ |
| سهام بازار اول و دوم فرابورس | مثبت و منفی ۳٪ |
| صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی | مثبت و منفی ۴٪ |
| بازار پایه زرد | مثبت و منفی ۳٪ |
| بازار پایه نارنجی | مثبت و منفی ۲٪ |
| بازار پایه قرمز | مثبت و منفی ۱٪ |
این جدول نباید جایگزین مشاهده اطلاعات همان نماد شود. حق‌تقدم‌ها، صندوق‌های مختلف، اوراق بدهی، گواهی‌های سپرده و نمادهای تحت شرایط خاص ممکن است دامنه متفاوتی داشته باشند.
همچنین سازمان بورس می‌تواند در واکنش به شرایط بازار، محدودیت‌ها را موقتاً تغییر دهد. پیش از ثبت سفارش، سقف و کف مجاز نمایش‌داده‌شده در سامانه کارگزاری را کنترل کنید.
دامنه نوسان چگونه محاسبه می‌شود؟
در حالت معمول، سقف و کف مجاز براساس قیمت مرجع و درصد دامنه محاسبه می‌شود.
سقف مجاز = قیمت مرجع × (۱ + درصد دامنه)
کف مجاز = قیمت مرجع × (۱ − درصد دامنه)
اگر قیمت مرجع سهم ۱۰٬۰۰۰ ریال و دامنه مثبت و منفی ۳ درصد باشد:
سقف مجاز = ۱۰٬۰۰۰ × ۱٫۰۳ = ۱۰٬۳۰۰ ریال
کف مجاز = ۱۰٬۰۰۰ × ۰٫۹۷ = ۹٬۷۰۰ ریال
سامانه معاملات نتیجه را با توجه به حداقل واحد تغییر قیمت یا Tick Size نماد تعدیل می‌کند. به همین دلیل ممکن است سقف و کف نمایش‌داده‌شده چند ریال با محاسبه خام تفاوت داشته باشد.
قیمت مرجع دامنه نوسان چیست؟
در بسیاری از روزهای عادی، قیمت پایانی روز معاملاتی قبل مبنای محاسبه دامنه روز جدید است. بااین‌حال، پس از بازگشایی نماد یا در شرایط خاص، قیمت کشف‌شده در حراج می‌تواند به‌عنوان مرجع مرحله بعدی معامله تعیین شود.
بنابراین قیمت مرجع همیشه لزوماً همان آخرین قیمت معامله دیروز نیست.
تفاوت قیمت پایانی و آخرین قیمت
شناخت تفاوت قیمت پایانی و آخرین قیمت برای محاسبه دامنه روز بعد اهمیت دارد.
آخرین قیمت
آخرین قیمت، قیمت آخرین معامله انجام‌شده روی نماد است. این عدد می‌تواند با یک معامله کوچک تغییر کند و وضعیت لحظه‌ای بازار را نشان می‌دهد.
قیمت پایانی
قیمت پایانی با توجه به معاملات انجام‌شده در طول جلسه و مقررات مربوط به حجم مبنا محاسبه می‌شود. این قیمت معمولاً مبنای دامنه نوسان روز بعد است.
ممکن است آخرین قیمت سهم در سقف مثبت باشد، اما قیمت پایانی پایین‌تر قرار بگیرد. در این شرایط، سقف مجاز فردا معمولاً براساس قیمت پایانی محاسبه می‌شود؛ نه قیمت آخرین معامله.
وضعیت | مفهوم |
|---|---|
| آخرین قیمت بالاتر از قیمت پایانی | تقاضا در معاملات انتهایی قوی‌تر بوده است |
| آخرین قیمت پایین‌تر از قیمت پایانی | فشار فروش در انتهای بازار بیشتر شده است |
| هر دو نزدیک سقف مجاز | بخش قابل‌توجهی از معاملات در قیمت‌های بالا انجام شده است |
| آخرین قیمت در سقف و پایانی پایین‌تر | صف یا تقاضای پایانی هنوز اثر کامل بر قیمت مرجع نگذاشته است |
این روابط فقط توصیف وضعیت معاملات هستند و به‌تنهایی سیگنال خرید یا فروش محسوب نمی‌شوند.
تفاوت دامنه نوسان و حجم مبنا چیست؟
دامنه نوسان تعیین می‌کند سفارش و معامله در چه محدوده قیمتی مجاز است. حجم مبنا مشخص می‌کند چه میزان معامله لازم است تا تغییرات قیمت معاملات به‌طور کامل در قیمت پایانی منعکس شود.
برای مثال، ممکن است سهم تا سقف مجاز روز رشد کند، اما حجم معاملات برای اثرگذاری کامل بر قیمت پایانی کافی نباشد. در نتیجه قیمت پایانی کمتر از ۳ درصد افزایش پیدا می‌کند.
ویژگی | دامنه نوسان | حجم مبنا |
|---|---|---|
| کارکرد | محدودکردن بازه قیمت سفارش | تنظیم اثر حجم بر قیمت پایانی |
| ارتباط با صف | می‌تواند در سقف یا کف صف ایجاد کند | بر سرعت تغییر قیمت پایانی اثر می‌گذارد |
| مبنای روز بعد | محدوده را حول قیمت مرجع تعیین می‌کند | در شکل‌گیری قیمت پایانی نقش دارد |
| یکسان برای همه نمادها | خیر | خیر |
| امکان تغییر مقررات | بله | بله |
دامنه نوسان و حجم مبنا باید هم‌زمان بررسی شوند. مشاهده صف خرید بدون توجه به حجم معاملات و قیمت پایانی می‌تواند تصویر ناقصی از وضعیت سهم ارائه دهد.
صف خرید چه ارتباطی با دامنه نوسان دارد؟
صف خرید زمانی شکل می‌گیرد که سفارش‌های خرید در بالاترین قیمت مجاز باقی بمانند و عرضه کافی برای پاسخ‌گویی به آن‌ها وجود نداشته باشد.
فرض کنید سقف مجاز سهم ۱۰٬۳۰۰ ریال است. اگر خریداران فقط در همین قیمت سفارش داشته باشند و فروشندگان حاضر به عرضه نباشند، سفارش‌های انجام‌نشده خرید در صف قرار می‌گیرند.
اما تشکیل صف خرید به معنی موارد زیر نیست:
- قیمت سهم قطعاً در روز بعد افزایش می‌یابد؛
- شرکت از نظر بنیادی ارزنده است؛
- تمام حجم صف واقعی و پایدار است؛
- امکان فروش سهم در آینده حتماً وجود دارد؛
- خرید در سقف دامنه بدون ریسک است.
سفارش‌های صف ممکن است لغو شوند و تعادل عرضه و تقاضا تغییر کند. ارزش ریالی صف، ماندگاری سفارش‌ها، حجم معامله‌شده، شناوری سهم و سابقه رفتار نماد باید هم‌زمان بررسی شوند.
صف فروش چگونه تشکیل می‌شود؟
صف فروش زمانی شکل می‌گیرد که فروشندگان در پایین‌ترین قیمت مجاز سفارش ثبت کنند، اما تقاضای کافی برای خرید وجود نداشته باشد.
در سهم‌های کم‌عمق، یک خبر منفی یا افزایش ریسک می‌تواند چند روز صف فروش ایجاد کند. محدودیت دامنه باعث می‌شود قیمت نتواند در یک جلسه به سطح تعادلی جدید برسد.
صف فروش لزوماً به معنی صفرشدن ارزش شرکت نیست؛ همان‌طور که صف خرید نیز ارزشمندبودن سهم را ثابت نمی‌کند. مهم این است که دلیل تغییر عرضه و تقاضا بررسی شود:
- آیا اطلاعات بااهمیتی منتشر شده است؟
- وضعیت سودآوری شرکت تغییر کرده است؟
- حجم صف نسبت به سهام شناور چقدر است؟
- خریداران واقعی وارد معاملات می‌شوند؟
- صف در طول پیش‌گشایش و بازار پایدار می‌ماند؟
- معاملات اشخاص حقوقی چه اثری دارند؟
- قیمت سهم نسبت به ارزش بنیادی آن در چه سطحی قرار دارد؟
آیا می‌توان در صف خرید یا فروش معامله کرد؟
ثبت سفارش در سقف یا کف مجاز امکان‌پذیر است، اما انجام معامله به اولویت قیمت و زمان وابسته خواهد بود.
در صف خرید، تمام سفارش‌ها در سقف مجاز ثبت شده‌اند؛ بنابراین سفارشی که زودتر در سامانه پذیرفته شده باشد، در اولویت زمانی بالاتری قرار می‌گیرد. در صف فروش نیز همین قاعده در کف مجاز اجرا می‌شود.
ارسال سریع‌تر سفارش تضمین نمی‌کند که معامله انجام شود. اگر عرضه یا تقاضای مقابل کافی نباشد، سفارش تا پایان اعتبار خود در صف باقی می‌ماند.
استفاده از ابزارهای غیرمجاز، سفارش‌گذاری صوری یا ایجاد ظاهر گمراه‌کننده از عرضه و تقاضا می‌تواند مصداق تخلف معاملاتی باشد.
تفاوت دامنه نوسان با توقف معاملات چیست؟
دامنه نوسان اجازه می‌دهد معاملات در یک بازه محدود ادامه پیدا کنند. توقف نماد، انجام معامله را برای مدتی متوقف می‌کند.
دامنه نوسان | توقف نماد |
|---|---|
| معامله داخل محدوده مجاز انجام می‌شود | امکان معامله موقتاً وجود ندارد |
| سقف و کف قیمت تعیین می‌شود | سفارش‌گیری یا معامله متوقف می‌شود |
| معمولاً در معاملات روزانه فعال است | به دلایلی مانند افشا، مجمع یا نظارت رخ می‌دهد |
| لزوماً خبر خاصی منتشر نشده است | اغلب رویداد مشخصی باعث توقف شده است |
پس از رفع توقف، نماد ممکن است با محدودیت دامنه یا بدون محدودیت بازگشایی شود. نوع رویداد و مقررات حاکم، روش بازگشایی را تعیین می‌کند.
بازگشایی بدون محدودیت دامنه نوسان چیست؟
در بعضی بازگشایی‌ها، بازار باید اثر اطلاعات جدید را در قیمت سهم منعکس کند. اگر دامنه عادی اعمال شود، کشف قیمت ممکن است چند روز طول بکشد. به همین دلیل، برخی نمادها در مرحله حراج ناپیوسته بدون دامنه معمول بازگشایی می‌شوند.
نمونه‌های رایج می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
- افشای اطلاعات بااهمیت گروه «الف»؛
- بازگشایی پس از مجمع سالانه با تصویب صورت‌های مالی یا تقسیم سود؛
- بازگشایی پس از تصویب افزایش سرمایه؛
- برخی رویدادهای مؤثر که مطابق دستورالعمل نیازمند کشف قیمت آزادتر هستند.
وجود حراج بدون محدودیت به این معنا نیست که هر قیمت ثبت‌شده حتماً تأیید خواهد شد. قیمت کشف‌شده باید به تأیید ناظر بازار برسد و در صورت نامناسب‌بودن شرایط کشف قیمت، امکان تکرار حراج وجود دارد.
میز خدمت رسمی سازمان بورس در اطلاعیه‌های مربوط به نمادهای دارای 🔗 افشای اطلاعات بااهمیت گروه «الف» نمونه‌هایی از بازگشایی بدون محدودیت را منتشر کرده است. در مقابل، اطلاعیه‌های رسمی مربوط به 🔗 اطلاعات بااهمیت گروه «ب» معمولاً از بازگشایی با محدودیت دامنه خبر می‌دهند.
قواعد دقیق به دستورالعمل جاری و شرایط همان نماد وابسته است؛ بنابراین پیام ناظر بازار باید مطالعه شود.
حراج پیوسته و حراج ناپیوسته چه تفاوتی دارند؟
حراج پیوسته
در حراج پیوسته، هر زمان قیمت سفارش خرید و فروش با یکدیگر منطبق شود، معامله انجام می‌گیرد. بخش اصلی جلسه معاملاتی سهام معمولاً با این روش اجرا می‌شود.
حراج ناپیوسته
در حراج ناپیوسته، سفارش‌ها برای مدتی جمع‌آوری می‌شوند، اما معامله فوراً انجام نمی‌شود. در پایان مرحله سفارش‌گیری، سامانه قیمتی را انتخاب می‌کند که امکان انجام بیشترین حجم معامله را فراهم کند.
حراج ناپیوسته برای پیش‌گشایش، بازگشایی نماد و برخی وضعیت‌های نظارتی کاربرد دارد. این حراج می‌تواند با دامنه محدود یا بدون محدودیت دامنه برگزار شود.
دامنه نوسان بازار پایه چگونه است؟
بازار پایه فرابورس شامل تابلوهای زرد، نارنجی و قرمز است. این تابلوها از نظر سطح افشا، وضعیت ناشر و ریسک با یکدیگر تفاوت دارند.
دامنه‌های عادی رایج در زمان نگارش مقاله عبارت‌اند از:
- تابلوی زرد: مثبت و منفی ۳ درصد؛
- تابلوی نارنجی: مثبت و منفی ۲ درصد؛
- تابلوی قرمز: مثبت و منفی ۱ درصد.
براساس مقررات بازار پایه، در صورت شکل‌گیری صف یک‌طرفه طی شرایط تعیین‌شده، دامنه روز بعد می‌تواند افزایش یابد. جزئیات این سازوکار و سقف تغییرات هفتگی باید از دستورالعمل جاری فرابورس یا صفحه نماد کنترل شود.
محدودتر بودن دامنه به معنی کم‌ریسک‌تر بودن شرکت نیست. بسیاری از ناشران بازار پایه به دلیل وضعیت افشا، مشکلات مالی یا نداشتن شرایط پذیرش در بازارهای اصلی، ریسک بالاتری دارند.
مزایای دامنه نوسان در بورس چیست؟
ایجاد فرصت برای ارزیابی اطلاعات
محدودیت قیمت می‌تواند سرعت واکنش بازار به شایعات یا اخبار ناگهانی را کاهش دهد و زمان بیشتری برای بررسی اطلاعات فراهم کند.
کاهش شدت نوسان در یک جلسه
زیان یا رشد اسمی یک سهم در یک روز عادی از حد مشخصی فراتر نمی‌رود؛ هرچند این حرکت ممکن است در روزهای بعد ادامه پیدا کند.
کاهش برخی رفتارهای هیجانی کوتاه‌مدت
دامنه می‌تواند بخشی از سفارش‌های عجولانه ناشی از ترس یا هیجان را به روزهای بعد منتقل کند.
فراهم‌کردن فرصت نظارت
زمان بیشتر ممکن است به ناظر کمک کند معاملات مشکوک، دستکاری قیمت یا اطلاعات منتشرنشده را بررسی کند.
معایب دامنه نوسان چیست؟
تأخیر در کشف قیمت
اگر ارزش منصفانه سهم پس از یک رویداد مهم ۱۵ درصد تغییر کرده باشد، دامنه ۳ درصدی می‌تواند رسیدن قیمت به تعادل را به چند جلسه معاملاتی موکول کند.
تشکیل صف‌های طولانی
وقتی قیمت اجازه حرکت بیشتر ندارد، عدم تعادل عرضه و تقاضا به‌صورت صف خرید یا فروش نمایش داده می‌شود. وجود صف می‌تواند نقدشوندگی واقعی را کاهش دهد.
انتقال نوسان به روزهای بعد
دامنه لزوماً نوسان را از بین نمی‌برد و گاهی فقط آن را در چند روز توزیع می‌کند.
قفل‌شدن سرمایه‌گذار
در صف فروش بدون تقاضای کافی، سهامدار ممکن است نتواند در زمان موردنظر از موقعیت خارج شود. بنابراین حد ضرر ذهنی همیشه در بازار دارای صف قابل‌اجرا نیست.
ایجاد تصور اشتباه درباره ریسک
افت حداکثر ۳ درصدی در یک روز به معنی محدودبودن زیان کل به ۳ درصد نیست. سهم می‌تواند چندین روز متوالی در محدوده منفی معامله شود.
دامنه نوسان چگونه بر تحلیل تکنیکال اثر می‌گذارد؟
محدودیت قیمت بخشی از ساختار معاملاتی بورس ایران است و هنگام تحلیل نمودار باید در نظر گرفته شود.
ایجاد گپ پس از بازگشایی
نمادی که بدون محدودیت بازگشایی می‌شود ممکن است با فاصله زیادی نسبت به قیمت قبل معامله شود. این فاصله الزاماً یک گپ تکنیکال معمولی نیست و ممکن است حاصل تقسیم سود، افزایش سرمایه یا اطلاعات جدید باشد.
کاهش اعتبار حجم صف
حجم سفارش‌های موجود در صف با حجم معاملات انجام‌شده یکسان نیست. سفارش قابل‌لغو را نباید مانند پول قطعی واردشده به سهم تحلیل کرد.
اثر بر شکست حمایت و مقاومت
وقتی سهم در صف قرار دارد، شکست یک سطح ممکن است طی چند روز تکمیل شود. معامله‌گر باید قیمت پایانی، حجم معاملات و امکان خروج را هم بررسی کند.
محدودشدن اجرای حد ضرر
در بازاری بدون خریدار، ثبت سفارش فروش در کف دامنه تضمین‌کننده خروج نیست. اندازه موقعیت باید به‌گونه‌ای تعیین شود که سرمایه‌گذار توان تحمل چند روز عدم نقدشوندگی را داشته باشد.
تفاوت دامنه نوسان بورس با بازار ارز دیجیتال
بیشتر بازارهای جهانی ارز دیجیتال دامنه نوسان روزانه‌ای مشابه بورس ایران ندارند. قیمت می‌تواند براساس عرضه و تقاضا در مدت کوتاهی تغییر بزرگی داشته باشد. البته صرافی‌ها ممکن است از توقف فنی، Price Protection یا محدودیت سفارش‌های غیرعادی استفاده کنند.
ویژگی | بورس ایران | بازار ارز دیجیتال |
|---|---|---|
| دامنه روزانه عمومی | برای بسیاری از نمادها وجود دارد | معمولاً وجود ندارد |
| ساعات معامله | جلسه معاملاتی مشخص | شبانه‌روزی |
| امکان صف خریدوفروش | بله | دفتر سفارش پیوسته و بدون سقف روزانه |
| ریسک جهش لحظه‌ای | محدودتر در روز عادی | بیشتر |
| ریسک قفل‌شدن در صف | وجود دارد | معمولاً به شکل صف ثابت روزانه نیست |
| توقف یا محدودیت موردی | بله | بسته به صرافی و نماد |
اگر در کنار بورس قصد شناخت بازاری بدون دامنه نوسان روزانه را دارید، 🔗 دوره آموزشی رایگان کریپتو برای تازه‌کارها مفاهیم اولیه بازار ارز دیجیتال را توضیح می‌دهد.
برای ورود جدی‌تر نیز بهتر است پیش از معامله با ساختار سفارش‌ها، نوسان شبانه‌روزی و مدیریت ریسک آشنا شوید؛ موضوعاتی که در 🔗 دوره شروع قدرتمند ارزهای دیجیتال آموزش داده می‌شوند.
آیا خرید در سقف دامنه تصمیم درستی است؟
خرید در سقف مجاز ذاتاً درست یا اشتباه نیست. تصمیم باید به ارزش سهم، کیفیت اطلاعات، نقدشوندگی و برنامه مدیریت ریسک وابسته باشد.
پیش از خرید در سقف دامنه بررسی کنید:
- چه خبری باعث افزایش تقاضا شده است؟
- خبر در کدال منتشر شده یا فقط شایعه است؟
- نسبت قیمت به سود و ارزش‌گذاری سهم چگونه است؟
- حجم معاملات واقعی چقدر است؟
- چه مقدار از صف خرید در طول بازار باقی مانده است؟
- قیمت پایانی چقدر با سقف فاصله دارد؟
- سهام شناور و سابقه نقدشوندگی سهم چگونه است؟
- اگر سهم وارد صف فروش شود، برنامه خروج چیست؟
صرفاً «صف‌دار بودن» نباید معیار اصلی انتخاب سهم باشد.
اشتباهات رایج درباره دامنه نوسان
محاسبه دامنه فردا با آخرین قیمت
دامنه روز بعد معمولاً حول قیمت پایانی یا قیمت مرجع تعیین می‌شود، نه الزاماً آخرین قیمت.
تصور تضمین فروش در کف قیمت
وجود کف مجاز مانع افت بیشتر در همان روز می‌شود، اما وجود خریدار را تضمین نمی‌کند.
یکی‌دانستن صف با معامله
حجم صف نشان‌دهنده سفارش‌های انجام‌نشده است. این سفارش‌ها می‌توانند حذف یا جابه‌جا شوند.
استفاده از درصد یکسان برای همه اوراق
سهام، صندوق اهرمی، بازار پایه، حق‌تقدم و سایر ابزارها ممکن است دامنه متفاوتی داشته باشند.
استفاده از جدول قدیمی
مقررات دامنه بارها تغییر کرده است. جدول بدون تاریخ نباید مبنای سفارش‌گذاری قرار گیرد.
نادیده‌گرفتن پیام ناظر
بازگشایی با دامنه باز یا بسته، تغییر زمان معاملات و شرایط خاص نماد در پیام ناظر اعلام می‌شود.
چک‌لیست معامله در بازار دارای دامنه نوسان
پیش از ثبت سفارش این موارد را بررسی کنید:
- قیمت مرجع نماد چقدر است؟
- سقف و کف مجاز امروز چیست؟
- آخرین قیمت با قیمت پایانی چه فاصله‌ای دارد؟
- حجم معاملات نسبت به حجم مبنا چقدر است؟
- صف خرید یا فروش چه ارزش ریالی دارد؟
- چه مقدار از صف در حال معامله‌شدن است؟
- نماد در کدام بازار یا تابلو قرار دارد؟
- آیا پیام ناظر جدیدی منتشر شده است؟
- نماد با محدودیت یا بدون محدودیت بازگشایی شده؟
- دلیل توقف قبلی چه بوده است؟
- آیا اطلاعات بااهمیت در کدال منتشر شده؟
- در صورت تشکیل صف فروش، توان تحمل ریسک نقدشوندگی را دارید؟
سوالات متداول
دامنه نوسان در بورس چیست؟
دامنه نوسان محدوده‌ای است که قیمت سفارش و معامله یک سهم در طول روز اجازه حرکت در آن را دارد. این محدوده معمولاً نسبت به قیمت مرجع محاسبه می‌شود.
دامنه نوسان فعلی سهام بورس چند درصد است؟
در تاریخ ۲۰ اوت ۲۰۲۶، دامنه متداول سهام بازارهای اصلی بورس و فرابورس مثبت و منفی ۳ درصد است. عدد دقیق هر نماد باید در سامانه معاملاتی بررسی شود.
سقف و کف قیمت سهم چگونه محاسبه می‌شود؟
سقف قیمت از ضرب قیمت مرجع در یک به‌علاوه درصد دامنه و کف قیمت از ضرب قیمت مرجع در یک منهای درصد دامنه به دست می‌آید.
آیا صف خرید یعنی سهم فردا هم مثبت است؟
خیر. سفارش‌های صف می‌توانند لغو شوند و عرضه و تقاضا تغییر کند. صف خرید به‌تنهایی ادامه رشد قیمت را تضمین نمی‌کند.
آیا در صف فروش می‌توان سهم را فروخت؟
می‌توان سفارش فروش ثبت کرد، اما انجام آن به وجود خریدار و اولویت زمانی سفارش بستگی دارد. ثبت سفارش در کف قیمت تضمین‌کننده فروش نیست.
بازگشایی بدون دامنه نوسان یعنی چه؟
یعنی در مرحله کشف قیمت، محدودیت عادی روزانه اعمال نمی‌شود. این روش در برخی بازگشایی‌ها مانند افشای اطلاعات گروه الف یا مجامع مؤثر استفاده می‌شود.
تفاوت دامنه نوسان و حجم مبنا چیست؟
دامنه نوسان محدوده مجاز قیمت را تعیین می‌کند؛ حجم مبنا بر میزان اثر معاملات بر قیمت پایانی تأثیر می‌گذارد.
دامنه نوسان بازار پایه چقدر است؟
دامنه عادی تابلوهای زرد، نارنجی و قرمز به‌ترتیب مثبت و منفی ۳، ۲ و ۱ درصد است؛ اما شرایط خاص می‌تواند دامنه روز بعد را تغییر دهد.
جمع‌بندی
دامنه نوسان در بورس چیست؟ دامنه نوسان سقف و کف مجاز سفارش و معامله در یک روز است. این محدوده معمولاً حول قیمت پایانی یا قیمت مرجع شکل می‌گیرد و با قیمت آخرین معامله تفاوت دارد.
در تاریخ ۲۰ اوت ۲۰۲۶، دامنه متداول سهام بورس تهران و بازارهای اصلی فرابورس مثبت و منفی ۳ درصد و دامنه صندوق‌های اهرمی مثبت و منفی ۴ درصد است. تابلوهای زرد، نارنجی و قرمز بازار پایه نیز به‌طور عادی دامنه‌های ۳، ۲ و ۱ درصدی دارند.
دامنه نوسان می‌تواند شدت تغییر قیمت در یک جلسه را محدود کند، اما ریسک زیان، صف فروش یا افت چندروزه را از بین نمی‌برد. برای تصمیم‌گیری باید قیمت پایانی، حجم مبنا، نقدشوندگی، پیام ناظر و اطلاعات رسمی کدال را در کنار سقف و کف قیمت بررسی کرد.