پیپ چیست؟ آموزش محاسبه پیپ و ارزش آن در فارکس

برای مثال، حرکت EUR/USD از 1.0850 به 1.0851 برابر با یک پیپ افزایش است. بااین‌حال، ارزش دلاری این حرکت ثابت نیست و به حجم معامله، اندازه قرارداد، ارز مظنه و ارز پایه حساب معاملاتی بستگی دارد.

پیپ چیست و چه کاربردی در فارکس دارد؟

پیپ یا Pip برای بیان میزان حرکت قیمت بدون نیاز به تکرار اعشارهای طولانی استفاده می‌شود. معامله‌گران با پیپ می‌توانند فاصله ورود تا حد ضرر، مقدار سود یا زیان، اسپرد و نوسان بازار را اندازه‌گیری کنند.

طبق تعریف 🔗 OANDA، در بیشتر جفت‌ارزها یک پیپ برابر با تغییر 0.0001 و در جفت‌های ین ژاپن برابر با تغییر 0.01 است.

کاربردهای اصلی پیپ عبارت‌اند از:

• اندازه‌گیری تغییر قیمت جفت‌ارز
• تعیین فاصله حد ضرر و حد سود
• محاسبه سود و زیان معامله
• اندازه‌گیری اسپرد بروکر
• مقایسه نوسان جفت‌ارزها
• محاسبه حجم مناسب معامله
• بررسی نسبت ریسک به بازده

پیپ فقط واحد حرکت قیمت است. اینکه یک حرکت ۲۰ پیپی چند دلار سود یا زیان ایجاد کند، به اندازه موقعیت معاملاتی بستگی دارد.

هر پیپ در جفت‌ارزها کدام رقم است؟

جفت‌ارزهای معمولی

در بیشتر جفت‌ارزها، پیپ رقم چهارم بعد از اعشار است.

فرمول محاسبه تعداد پیپ در این جفت‌ارزها:

تعداد پیپ = اختلاف قیمت ÷ 0.0001

مثلاً اگر EUR/USD از 1.0825 به 1.0870 برسد:

45 = 0.0001 ÷ (1.0870 − 1.0825)

بنابراین قیمت ۴۵ پیپ افزایش یافته است.

جفت‌ارزهای دارای ین ژاپن

در جفت‌هایی که ین ژاپن ارز دوم یا ارز مظنه است، یک پیپ معمولاً برابر با 0.01 است.

فرمول محاسبه تعداد پیپ در جفت‌های ین:

تعداد پیپ = اختلاف قیمت ÷ 0.01

این قاعده درباره جفت‌ارزهای رایج فارکس است. برای طلا، شاخص‌ها، نفت، سهام و ارزهای دیجیتال باید مشخصات همان نماد معاملاتی بررسی شود.

تفاوت پیپ، پیپت، پوینت و تیک چیست؟

این اصطلاحات گاهی به‌جای یکدیگر استفاده می‌شوند، درحالی‌که از نظر فنی یکسان نیستند.

پیپت چیست؟

بسیاری از بروکرها قیمت جفت‌ارزهای عادی را با پنج رقم اعشار و جفت‌های ین را با سه رقم اعشار نمایش می‌دهند. رقم اضافه معمولاً پیپت یا Fractional Pip نامیده می‌شود.

برای مثال:

• در قیمت 1.08456، رقم چهارم بعد از اعشار نشان‌دهنده پیپ است.
• رقم پنجم معادل یک‌دهم پیپ یا یک پیپت است.
• حرکت از 1.08456 به 1.08457 برابر با یک پیپت یا 0.1 پیپ است.

در جفت‌های ین نیز حرکت از 148.250 به 148.251 معمولاً یک پیپت محسوب می‌شود.

پوینت در متاتریدر چیست؟

در متاتریدر، Point معمولاً کوچک‌ترین واحد قیمتی است که نماد براساس تعداد اعشار خود نمایش می‌دهد.

در یک جفت‌ارز پنج‌رقمی:

• یک پوینت معمولاً برابر با 0.00001 است.
• یک پیپ معمولاً برابر با ۱۰ پوینت است.

در یک جفت ین سه‌رقمی:

• یک پوینت معمولاً برابر با 0.001 است.
• یک پیپ معمولاً برابر با ۱۰ پوینت است.

اما این رابطه برای تمام نمادها تضمین‌شده نیست. مستندات رسمی 🔗 MetaTrader 5 درباره Market Watch توضیح می‌دهد که تعداد اعشار، اسپرد، اندازه قرارداد، Tick Size و Tick Value در مشخصات هر نماد نمایش داده می‌شوند.

تیک چیست؟

تیک در بازارهای مختلف کاربرد متفاوتی دارد. در قراردادهای آتی، تیک حداقل تغییر قیمت مجاز قرارداد است و اندازه آن توسط بورس تعیین می‌شود.

🔗 CME Group توضیح می‌دهد که Tick Size میان قراردادهای مختلف متفاوت است. بنابراین نباید تعریف پیپ در فارکس را بدون بررسی مشخصات قرارداد به بازار آتی، شاخص یا کالا تعمیم داد.

ارزش هر پیپ چند دلار است؟

ارزش پیپ نشان می‌دهد حرکت یک پیپی قیمت، برای حجم مشخصی از معامله چه مقدار سود یا زیان ایجاد می‌کند.

در جفت‌ارزی مانند EUR/USD که دلار ارز مظنه است، فرمول ساده ارزش پیپ به دلار چنین است:

ارزش پیپ = اندازه پیپ × تعداد واحد ارز پایه

اگر اندازه قرارداد یک لات در حساب موردنظر ۱۰۰ هزار واحد باشد:

10 USD = 0.0001 × 100,000

در این مثال، ارزش تقریبی هر پیپ برای یک لات EUR/USD برابر با ۱۰ دلار است.

این جدول فقط برای جفت‌هایی کاربرد مستقیم دارد که ارز مظنه آن‌ها دلار است و اندازه قرارداد نیز ۱۰۰ هزار واحد تعریف شده باشد. مشخصات نهایی نماد را باید در پلتفرم همان بروکر بررسی کرد.

فرمول محاسبه ارزش پیپ

فرمول عمومی ارزش پیپ در ارز مظنه:

ارزش پیپ در ارز مظنه = اندازه پیپ × اندازه قرارداد × حجم به لات

فرض کنید:

• جفت‌ارز: EUR/USD
• اندازه پیپ: 0.0001
• اندازه قرارداد: 100,000
• حجم: 0.20 لات

محاسبه:

2 USD = 0.0001 × 100,000 × 0.20

در نتیجه، حرکت هر پیپ تقریباً ۲ دلار سود یا زیان ایجاد می‌کند.

اگر ارز حساب با ارز مظنه متفاوت باشد چه می‌شود؟

ابتدا ارزش پیپ در ارز مظنه محاسبه و سپس به ارز حساب تبدیل می‌شود.

برای مثال، در EUR/GBP با قرارداد فرضی ۱۰۰ هزار واحد و حجم یک لات:

10 GBP = 0.0001 × 100,000

اگر ارز حساب دلار باشد، این ۱۰ پوند باید با نرخ جاری GBP/USD به دلار تبدیل شود. به همین دلیل ارزش دلاری پیپ در بعضی جفت‌ها ثابت نیست و با نرخ تبدیل تغییر می‌کند.

محاسبه ارزش پیپ در جفت‌های ین

فرض کنید یک لات USD/JPY شامل ۱۰۰ هزار واحد ارز پایه باشد:

1,000 JPY = 0.01 × 100,000

پس ارزش یک پیپ برابر با ۱۰۰۰ ین است. اگر حساب معاملاتی دلاری باشد، باید این مقدار به دلار تبدیل شود:

ارزش پیپ به دلار = 1,000 ÷ نرخ USD/JPY

اگر نرخ USD/JPY تغییر کند، ارزش دلاری پیپ نیز تغییر خواهد کرد.

برای حجم 0.10 لات، مقدار اولیه به‌جای ۱۰۰۰ ین برابر با ۱۰۰ ین خواهد بود و سپس باید به ارز حساب تبدیل شود.

محاسبه سود و زیان با پیپ

فرمول ساده سود یا زیان:

سود یا زیان = تعداد پیپ × ارزش هر پیپ

فرض کنید:

• معامله خرید EUR/USD
• قیمت ورود: 1.0800
• قیمت خروج: 1.0840
• حجم: 0.10 لات
• ارزش تقریبی هر پیپ: ۱ دلار

حرکت قیمت:

40 پیپ = (1.0840 − 1.0800) ÷ 0.0001

سود ناخالص:

40 دلار = 40 × 1

این عدد هنوز هزینه‌هایی مانند اسپرد، کمیسیون و سواپ احتمالی را در نظر نمی‌گیرد.

مثال معامله فروش

فرض کنید EUR/USD را در 1.0920 بفروشید و در 1.0885 ببندید:

35 پیپ = (1.0920 − 1.0885) ÷ 0.0001

چون معامله فروش بوده و قیمت کاهش یافته است، نتیجه پیش از هزینه‌ها مثبت خواهد بود. اگر ارزش هر پیپ برای حجم معامله ۲ دلار باشد:

70 دلار = 35 × 2

اسپرد چند پیپ است؟

اسپرد اختلاف قیمت Ask و Bid است. اگر قیمت‌ها چنین باشند:

• Bid: 1.08520
• Ask: 1.08535

اختلاف قیمت:

0.00015

با تقسیم بر اندازه استاندارد پیپ:

1.5 پیپ = 0.00015 ÷ 0.0001

در این مثال، معامله خرید در لحظه ورود تقریباً به اندازه ۱.۵ پیپ در وضعیت منفی آغاز می‌شود؛ زیرا خرید با Ask انجام می‌شود، اما بستن معامله خرید با Bid صورت می‌گیرد.

اسپرد ممکن است شناور باشد و در زمان انتشار اخبار، کمبود نقدینگی یا تغییر جلسات معاملاتی افزایش پیدا کند.

پیپ طلا چیست؟

برای XAU/USD یک تعریف جهانی و یکسان از «پیپ طلا» میان تمام بروکرها وجود ندارد. بعضی منابع تغییر 0.01 دلار را یک پیپ می‌نامند و بعضی معامله‌گران حرکت 0.10 یا حتی 1.00 دلاری را با اصطلاحات متفاوت گزارش می‌کنند.

به همین دلیل، در معاملات طلا بهتر است به‌جای تکیه بر عبارت مبهم «پیپ»، این اطلاعات بررسی شوند:

• Contract Size یا اندازه قرارداد
• Tick Size یا حداقل تغییر قیمت
• Tick Value یا ارزش هر تیک
• Digits یا تعداد اعشار
• ارز سود و زیان
• حجم معامله

روش دقیق محاسبه حرکت طلا

فرض کنید قیمت طلا از 2,500.20 به 2,500.70 برسد. تغییر واقعی قیمت برابر است با:

0.50 دلار به‌ازای هر اونس

اگر در مشخصات فرضی نماد، اندازه یک لات برابر با ۱۰۰ اونس باشد و معامله 0.10 لات حجم داشته باشد:

5 USD = 0.50 × 100 × 0.10

این مثال بر پایه مشخصات فرضی قرارداد است. اگر بروکر اندازه قرارداد دیگری تعریف کرده باشد، نتیجه نیز تغییر می‌کند.

بنابراین بهترین روش این است که حرکت طلا را ابتدا با تغییر دلاری قیمت بیان کنید و سپس سود یا زیان را با مشخصات واقعی نماد محاسبه کنید.

چگونه مشخصات پیپ طلا و جفت‌ارز را در متاتریدر ببینیم؟

در نسخه دسکتاپ MetaTrader 5:

1. پنجره Market Watch را باز کنید.

2. روی نماد موردنظر کلیک راست کنید.

3. گزینه Specification را انتخاب کنید.

4. موارد Contract Size، Digits، Tick Size و Tick Value را بررسی کنید.

5. حداقل و حداکثر حجم و Volume Step را نیز کنترل کنید.

شرایط نماد توسط بروکر تعیین می‌شود. طبق راهنمای رسمی متاتریدر، محدودیت‌های سفارش و مشخصات قرارداد در بخش ویژگی‌های نماد قرار دارند.

راهنمای 🔗 آموزش ویدیویی کار با متاتریدر ۵ مسیر مشاهده نمادها، ثبت سفارش و مدیریت معامله را به‌صورت عملی توضیح می‌دهد.

آیا لوریج ارزش هر پیپ را تغییر می‌دهد؟

خیر. اگر نماد، حجم معامله و اندازه قرارداد یکسان باشند، تغییر لوریج ارزش هر پیپ را تغییر نمی‌دهد.

لوریج روی میزان مارجین لازم برای بازکردن معامله اثر می‌گذارد. برای مثال، لوریج بالاتر ممکن است اجازه دهد با سرمایه کمتری موقعیت بزرگ‌تری باز کنید؛ اما همین افزایش حجم، سود و زیان هر پیپ را بیشتر می‌کند.

بنابراین:

• حجم معامله ارزش پولی هر پیپ را تغییر می‌دهد.
• لوریج میزان مارجین موردنیاز را تغییر می‌دهد.
• لوریج به‌طور مستقیم ارزش یک پیپ را عوض نمی‌کند.

این تمایز در معاملات طلا اهمیت زیادی دارد. نسبت‌دادن ارزش هر پیپ طلا به لوریج، بدون توجه به حجم و اندازه قرارداد، محاسبه درستی نیست.

ارتباط پیپ، لات و مدیریت ریسک

تعداد پیپ حد ضرر به‌تنهایی میزان ریسک را مشخص نمی‌کند. ریسک واقعی از ترکیب فاصله حد ضرر و ارزش هر پیپ به دست می‌آید.

فرمول ساده محاسبه حجم:

حجم معامله = مبلغ قابل‌ریسک ÷ (حد ضرر به پیپ × ارزش هر پیپ در یک لات)

فرض کنید:

• موجودی حساب: ۵۰۰۰ دلار
• ریسک مجاز: ۱ درصد یا ۵۰ دلار
• حد ضرر: ۲۵ پیپ
• ارزش هر پیپ در یک لات: ۱۰ دلار

محاسبه حجم:

0.20 لات = 50 ÷ (25 × 10)

بنابراین برای محدودکردن زیان نظری به حدود ۵۰ دلار، حجم تقریبی 0.20 لات خواهد بود. اسپرد، کمیسیون و لغزش می‌توانند زیان واقعی را بیشتر کنند؛ پس در شرایط پرنوسان بهتر است حاشیه محافظه‌کارانه در نظر گرفته شود.

اگر هنوز در تبدیل حد ضرر به حجم معامله ابهام دارید، 🔗 آموزش ویدیویی و کامل بروکر ePlanet برای آشنایی با مشخصات نماد، حجم و اجرای سفارش قابل استفاده است.

جدول سریع ارزش پیپ در EUR/USD

جدول زیر با فرض اندازه قرارداد ۱۰۰ هزار واحدی و حساب دلاری تهیه شده است:

این اعداد برای تمام نمادها قابل تعمیم نیستند. ارز مظنه، نرخ تبدیل و اندازه قرارداد می‌توانند نتیجه را تغییر دهند.

پیپ در فارکس با پوینت در شاخص‌ها چه تفاوتی دارد؟

برای شاخص‌هایی مانند S&P 500، Nasdaq یا Dow معمولاً از «پوینت شاخص» و Tick Size استفاده می‌شود، نه تعریف رایج پیپ در جفت‌ارزها.

برای مثال، حرکت یک شاخص از 5,000 به 5,001 برابر با یک پوینت شاخص است؛ اما ارزش پولی این حرکت به مشخصات قرارداد بروکر یا بورس وابسته خواهد بود.

در نفت، فلزات و قراردادهای آتی نیز Tick Size و Tick Value معیار دقیق‌تری هستند. همان‌طور که CME Group توضیح می‌دهد، ارزش یک حرکت تیک از ضرب اندازه تیک در اندازه قرارداد به دست می‌آید.

چرا مقدار پیپ در دو بروکر متفاوت به نظر می‌رسد؟

قیمت پایه یک جفت‌ارز ممکن است مشابه باشد، اما نحوه نمایش یا مشخصات نماد می‌تواند متفاوت باشد:

• تعداد اعشار ممکن است متفاوت باشد.
• نمادها می‌توانند پسوند یا پیشوند داشته باشند.
• اندازه قرارداد CFD ممکن است متفاوت باشد.
• Tick Size و Tick Value ممکن است یکسان نباشند.
• ارز حساب می‌تواند متفاوت باشد.
• نوع حساب و شیوه محاسبه کمیسیون فرق می‌کند.

پیش از انتقال یک استراتژی یا اکسپرت به بروکر دیگر، مشخصات نمادها را مقایسه کنید. فرض‌کردن اینکه XAUUSD یا یک شاخص در همه بروکرها قرارداد یکسانی دارد، می‌تواند اندازه ریسک را به‌شدت تغییر دهد.

اشتباهات رایج در محاسبه پیپ

اشتباه‌گرفتن رقم پنجم با پیپ

در مظنه پنج‌رقمی EUR/USD، رقم پنجم معمولاً پیپت است. حرکت 1.08520 به 1.08521 برابر با 0.1 پیپ است، نه یک پیپ کامل.

یکسان‌دانستن پیپ و پوینت

در بسیاری از جفت‌ارزهای پنج‌رقمی، ۱۰ پوینت برابر با یک پیپ است؛ اما برای طلا، شاخص‌ها و CFDها باید مشخصات نماد بررسی شود.

ثابت‌دانستن ارزش دلاری پیپ

ارزش پیپ با حجم معامله تغییر می‌کند. در جفت‌هایی که دلار ارز مظنه نیست، نرخ تبدیل ارز نیز بر ارزش دلاری پیپ اثر دارد.

وابسته‌دانستن ارزش پیپ به لوریج

لوریج مارجین لازم را تغییر می‌دهد، نه ارزش حرکت قیمت برای حجم ثابت.

استفاده از قرارداد فرضی برای طلا

عبارت «هر پیپ طلا یک دلار است» بدون اعلام حجم، Contract Size و تعریف پیپ، کامل نیست.

نادیده‌گرفتن هزینه‌های معامله

محاسبه تعداد پیپ بدون اسپرد، کمیسیون، سواپ و لغزش، نتیجه خالص معامله را نشان نمی‌دهد.

محاسبه حجم پس از ورود

مبلغ قابل‌ریسک و حجم باید قبل از ثبت سفارش تعیین شوند. تغییر حجم براساس هیجان یا فاصله دلخواه حد ضرر، مدیریت ریسک را مختل می‌کند.

چک‌لیست محاسبه پیپ پیش از معامله

قبل از بازکردن موقعیت بررسی کنید:

• نماد جفت‌ارز است یا CFD؟
• یک پیپ در این نماد چه اندازه تغییر قیمت است؟
• قیمت چند رقم اعشار دارد؟
• Tick Size و Tick Value چقدر است؟
• اندازه قرارداد یک لات چند واحد است؟
• ارز حساب چیست؟
• ارزش هر پیپ برای حجم انتخابی چقدر می‌شود؟
• حد ضرر چند پیپ فاصله دارد؟
• زیان احتمالی با احتساب هزینه‌ها چقدر است؟
• اسپرد فعلی غیرعادی نیست؟
• حجم با سقف ریسک برنامه معاملاتی هماهنگ است؟

برای تمرین این محاسبات روی حساب آزمایشی و دریافت بازخورد متناسب با سبک معاملاتی، می‌توانید از 🔗 آموزش خصوصی آنلاین و حضوری ارز دیجیتال و بازارهای مالی استفاده کنید.

سوالات متداول

پیپ چیست؟

پیپ واحد رایج اندازه‌گیری تغییر قیمت جفت‌ارزهاست. در بیشتر جفت‌ها یک پیپ برابر با 0.0001 و در جفت‌های ین معمولاً برابر با 0.01 است.

هر پیپ چند دلار است؟

ارزش هر پیپ ثابت نیست و به جفت‌ارز، اندازه قرارداد، حجم معامله و ارز حساب بستگی دارد. در EUR/USD با قرارداد ۱۰۰ هزار واحدی، یک لات تقریباً ۱۰ دلار به‌ازای هر پیپ ارزش دارد.

تفاوت پیپ و پوینت چیست؟

پیپ واحد استاندارد رایج در جفت‌ارزهاست؛ اما پوینت معمولاً کوچک‌ترین تغییر نمایش‌داده‌شده توسط پلتفرم است. در جفت‌ارزهای پنج‌رقمی معمولاً ۱۰ پوینت برابر با یک پیپ است.

پیپت چیست؟

پیپت یک‌دهم پیپ است. در جفت‌ارزهای عادی پنج‌رقمی، رقم پنجم بعد از اعشار و در جفت‌های ین سه‌رقمی، رقم سوم معمولاً پیپت است.

در ۰.۰۱ لات هر پیپ چند دلار است؟

در جفت‌هایی مانند EUR/USD و با قرارداد ۱۰۰ هزار واحدی، ارزش تقریبی هر پیپ در حجم ۰.۰۱ لات برابر با ۰.۱۰ دلار است. این مقدار برای تمام نمادها یکسان نیست.

هر پیپ طلا چند دلار است؟

بدون اطلاع از تعریف پیپ، حجم معامله، Contract Size و Tick Value نمی‌توان پاسخ دقیقی داد. مشخصات XAUUSD ممکن است میان بروکرها متفاوت باشد.

آیا لوریج ارزش پیپ را تغییر می‌دهد؟

خیر. لوریج مارجین لازم را تغییر می‌دهد. ارزش پیپ برای نماد و حجم ثابت، با تغییر لوریج عوض نمی‌شود.

چگونه تعداد پیپ سود یا زیان را محاسبه کنیم؟

اختلاف قیمت ورود و خروج را بر اندازه یک پیپ تقسیم کنید. برای بیشتر جفت‌ارزها تقسیم بر 0.0001 و برای جفت‌های ین تقسیم بر 0.01 انجام می‌شود.

جمع‌بندی

پیپ چیست؟ پیپ واحدی برای اندازه‌گیری حرکت قیمت در جفت‌ارزهای فارکس است. در اغلب جفت‌ها، رقم چهارم بعد از اعشار و در جفت‌های دارای ین، رقم دوم بعد از اعشار یک پیپ را نشان می‌دهد.

ارزش مالی پیپ به حجم، اندازه قرارداد و ارز حساب وابسته است. لوریج ارزش هر پیپ را مستقیماً تغییر نمی‌دهد و فقط بر مارجین موردنیاز اثر می‌گذارد. در نمادهایی مانند طلا و شاخص‌ها نیز نباید تعریف جفت‌ارزها را به‌صورت خودکار استفاده کرد؛ Tick Size، Tick Value و Contract Size باید در Specification متاتریدر بررسی شوند.